کیفیت قالب بتن تا حد زیادی به ورقی که برای ساخت آن استفاده می‌شود، بستگی دارد. ورق، سطح اصلی پنل را تشکیل می‌دهد و همراه با لبه‌ها و بخش‌های تقویتی، باید در زمان بتن‌ریزی شکل خود را حفظ کند. اگر ورق از اول موج داشته باشد، رواداری خوبی نداشته باشد یا پنل با دقت کافی ساخته نشود، هم روی کیفیت قالب و هم سطح بتن اثر منفی می‌گذارد.
به همین دلیل، در تولید قالب بتن فلزی از ورق سیاه با گرید ST37 استفاده می‌شود و ورق فولاد مبارکه یکی از انتخاب‌های شناخته‌شده این حوزه است. در ادامه درباره دلایل کاربرد ورق سیاه فولاد مبارکه در تولید قالب بتن بیشتر توضیح می‌دهیم. ضمنا شما می‌توانید برای دریافت قیمت ورق سیاه فولاد مبارکه با ما تماس بگیرید.
ورق سیاه ST37 چیست و چرا در قالب‌سازی کاربرد دارد؟
ورق سیاه، ورقی فولادی است که با فرایند نورد گرم تولید می‌شود. نام «سیاه» به ظاهر سطح آن برمی‌گردد و به معنای آن نیست که همه ورق‌های سیاه مشخصات یکسانی دارند. ورق‌ها با گریدها، ضخامت‌ها و کیفیت‌های متفاوت عرضه می‌شوند و هرکدام برای کاری مناسب‌اند. حتی میزان رواداری یا اختلاف ضخامت ورق در طول آن هم بین برندهای مختلف متفاوت است. اما فولاد مبارکه اصفهان از این نظر کیفیت بسیار بالایی دارد.
ST37 نام رایج یک گرید فولاد ساختمانی است که در ساخت قطعات فولادی کاربرد دارد. این فولاد توسط تولیدکنندگان قالب بتن استفاده زیادی دارد؛ چون می‌توان آن را برش داد، به اجزای دیگر جوش داد و در قالب پنل‌های مختلف به کار گرفت. در جدول تطبیق گریدهای فولادی، نام قدیمی RSt37-2 در کنار گرید S235JR برای این نوع فولاد آمده است.
کاربرد ورق سیاه فولاد مبارکه در تولید قالب بتن
برای شناخت نقش ورق، کافی است یک پنل قالب فلزی را از پشت و رو نگاه کنیم. صفحه‌ای که با بتن تماس پیدا می‌کند رویه قالب بتن است. پیرامون آن لبه‌هایی قرار دارد که به پنل شکل می‌دهند و محل اتصال قالب‌های مجاور هستند. در پشت رویه هم اجزای تقویتی نصب می‌شود تا پنل هنگام استفاده پایداری بیشتری داشته باشد.
ورق سیاه در ساخت رویه نقش اصلی را دارد؛ اما عملکرد قالب به همکاری همین چند بخش وابسته است. ورق رویه باید سالم و درجه یک باشد؛ لبه‌ها باید با دقت در جای خود قرار بگیرند و بخش‌های تقویتی هم به‌درستی جوشکاری و متصل شوند.
برای تولید قالب بتن با ورق سیاه فولاد مبارکه، معمولا از دو حالت لبه جوشی و لبه پرسی استفاده می‌شود. لبه پنل‌ها بین 5 یا 6 سانتی‌متر است که محصولاتی با لبه 5 استفاده بیشتری دارند. ضمنا ضخامت ورق رویه، بسته به مدل، حدود 2.5 تا 3 میلی‌متر است.
فرایند ساخت قالب بتن از ورق سیاه فولاد مبارکه
ساخت قالب با برش ورق رویه به ابعاد موردنظر آغاز می‌شود. دقت در این مرحله اهمیت زیادی دارد. اگر دقت برش‌ها مناسب نباشد، وقتی چند پنل کنار هم نصب می‌شوند، باعث سخت‌شدن بستن قالب‌ها می‌شود یا نظم سطح نهایی را به هم بزند.
در قالب جوشی، قطعات لبه جداگانه و با استفاده از تسمه‌های فولادی آماده می‌شوند. محل اتصال‌ها روی آن‌ها پانچ یا سوراخ‌کاری می‌شود و سپس لبه‌ها به ورق رویه جوش می‌خورند. این کار با استفاده از جوشکاری گازی با گاز CO2 یا جوشکاری برق انجام می‌شود. البته کیفیت و دوام جوش گازی خیلی بهتر است.
بعد از آن، بخش‌های تقویتی پشت پنل نصب می‌شوند. البته در محصولات لبه پرسی، بخشی از خود ورق اصلی و سازنده بدنه قالب بتن خمکاری می‌شود تا لبه محصول شکل بگیرد. در آخر کار هم باید ابعاد، راستای لبه‌ها، وضعیت جوش‌ها و سلامت سطح رویه بررسی شود.
قالب جوشی و لبه‌خم چه تفاوتی دارند؟
قالب فلزی را می‌توان از نظر نحوه ساخت لبه به دو گروه رایج قالب جوشی و قالب لبه‌خم تقسیم کرد. در نوع جوشی، لبه‌ها از قطعات جداگانه، یعنی تسمه فولادی ساخته و به ورق رویه متصل می‌شوند. در نوع لبه‌خم، لبه از خم‌کردن خود ورق پنل به دست می‌آید. هرکدام از این دو دسته محصول مشتریان خود را دارند؛ اما معمولا قالب بتن لبه جوشی تقاضای بیشتری دارد.
ضمنا لبه‌ها می‌توانند 5 یا 6 سانتی باشندو بین این دو گزینه هم معمولا قالب بتن لبه 5 فروش بالاتری دارد و کاربردی‌تر است.
ورق ST37 در تولید چه نوع قالب‌هایی استفاده می‌شود؟
کاربرد ورق سیاه فولاد مبارکه در تولید قالب بتن به دسته خاصی از محصولات محدود نیست. این نوع ورق برای ساخت انواع قالب بتن، قالب مدولار، قالب کنج داخلی و خارجی، قالب فلزی گرد و قالب نیوجرسی استفاده می‌شود. حتی برای ساخت قالب بتن با شکل‌ها و طراحی‌های خاص هم از همین نوع ورق استفاده می‌شود. فقط ممکن است ضخامت ورق تغییر کند.
پنل‌های مدولار در طول و عرض‌های مشخص تولید می‌شوند تا بتوان آن‌ها را برای قالب‌بندی بخش‌های مختلف سازه کنار هم چید. این محصولات با طول‌های 100، 150 و 200 سانتی‌متری و عرض‌های 10 تا 50 سانتی‌متری ساخته می‌شوند. چنین تنوعی به مجری کمک می‌کند متناسب با اندازه عضو بتنی، ترکیب مناسبی از قالب‌ها انتخاب کند.
در کنار پنل‌های صاف، قطعاتی مثل قالب کنج داخلی و خارجی هم برای شکل‌دادن گوشه‌ها به کار می‌روند. این دسته محصول هم با طول‌های رایج 100 و 150 سانتی با لبه‌ها 5 یا 10 سانتی ساخته می‌شوند. قالب کنج صفر هم نمونه خاص‌تری از این محصولات است که باز هم با ورق سیاه فولاد مبارکه اصفهان تولید می‌شود.
چرا برای ساخت قالب به سراغ ورق فولاد مبارکه می‌روند؟
تولیدکنندگان قالب بتن از ورق انتظار مشخصی دارد:
- باید بتوان آن را با دقت برش داد
- جوش‌پذیری و خمکاری خوبی داشته باشد
- رواداری مناسبی داشته باشد
- دوام و ماندگاری بالایی داشته باشد
خریدار هم انتظار دارد قالب‌ها در کنار یکدیگر خوب بنشینند و بعد از چند نوبت استفاده در ساختمان سازی، همچنان قابل‌استفاده باشند و کیفیت خود را حفظ کنند. ورق ST37 از خانواده فولادهای ساختمانی است. ویژگی‌های مکانیکی و جوش‌پذیری این خانواده، آن را برای ساخت قطعاتی که از چند بخش جوش‌خورده تشکیل شده‌اند، مناسب می‌کند. در قالب بتن، این ویژگی کمک می‌کند تا ورق رویه، لبه‌ها و بخش‌های تقویتی در فرایند تولید به یک پنل واحد تبدیل شوند. انتخاب ورق فولاد مبارکه به تولیدکننده امکان می‌دهد ماده اولیه قالب را با کیفیت و استاندارد بالا تامین کند.
یکنواختی ورق چه تاثیری بر قالب آماده دارد؟
وقتی چند پنل برای پوشاندن یک دیوار کنار هم قرار می‌گیرند، اختلاف‌های ساخت خودشان را بیشتر نشان می‌دهند. رویه‌ای که موج دارد یا لبه‌ای که درست در راستای ورق قرار نگرفته، بستن قالب را سخت‌تر می‌کند. اگر قرار باشد بتن پس از قالب‌برداری بدون پوشش دیده شود (اجرای بتن اکسپوز)، کیفیت سطح پنل اهمیت بیشتری هم پیدا می‌کند.
بنابراین سازنده باید وضعیت سطح و ضخامت ورق را بررسی کند و سپس با برش و جوشکاری دقیق، آن را به پنل تبدیل کند. صرف استفاده از ورق سیاه، سطحی مناسب برای ساخت سازه‌های بتنی باکیفیت ایجاد نمی‌کند. قالب تولیدی باید سالم، تمیز و متناسب با ظاهر مورد انتظار بتن باشد.
اما روش سنجیدن کیفیت قالب تولیدی برای خریدار چگونه است؟
مشتری می‌تواند رویه چند پنل را ببیند، آن‌ها را کنار هم قرار دهد و وضعیت لبه‌ها و جوش‌ها را بررسی کند. این موارد کمک می‌کنند تا هم یک برآورد کلی از کیفیت مواد اولیه مصرفی به دست بیاید و هم از فرایند تولید سازنده قالب اطمینان پیدا کند.
نقش ورق فولاد مبارکه در قالب بتن اکسپوز
در بتن اکسپوز، سطحی که بعد از بازکردن قالب دیده می‌شود، اهمیت دارد. قالب فلزی ساخته‌شده از ورق ST37 می‌تواند برای ایجاد سطحی منظم به کار برود؛ به شرط آنکه رویه پنل سالم باشد و قالب با دقت ساخته و نصب شود. در این کاربرد، کیفیت ورق اهمیتی دوچندان دارد. برای مثال، ورق رویه نباید از اول موج یا آسیب داشته باشد. پنل‌ها هم باید بدون اختلاف تراز کنار هم قرار بگیرند.
ضمنا ورق سیاه فولاد مبارکه، بین ورق‌های موجود در بازار ایران که برای تولید قالب بتن استفاده می‌شوند، بهترین گزینه است؛ چون رواداری بسیار مناسبی دارد و ضخامت ورق در طول آن تلرانس بسیار کمتری نسبت به نمونه‌های مشابه دارد. این مسئله به یکدستی سطح بتن اکسپوز کمک می‌کند.
یک نکته مهم در خرید قالب بتن تولیدشده با ورق فولاد مبارکه
ورق فولادی سهم مهمی در هزینه تولید قالب دارد. ضخامت ورق و وزن هر پنل بر مقدار فولاد مصرفی اثر می‌گذارند. هزینه برش، ساخت لبه‌ها، جوشکاری و کنترل کیفیت هم به قیمت محصول آماده اضافه می‌شود.
برای پروژه‌ای که به تعداد زیادی پنل نیاز دارد یا قالب‌ها در چند مرحله بتن‌ریزی استفاده می‌شوند، دوام اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. پنلی که زود تاب برمی‌دارد یا به تعمیر مداوم نیاز دارد، ممکن است با وجود قیمت خرید پایین‌تر، هزینه کار را افزایش دهد. در مقابل، قالب خوش‌ساخت در صورت استفاده و نگهداری درست می‌تواند دفعات بیشتری به کار برود.
کاربرد ورق سیاه فولاد مبارکه در تولید قالب بتن به دلیل کیفیت بالا و رعایت استانداردهای ملی و بین‌المللی باعث افزایش دوام و ماندگاری قالب بتن هم می‌شود. به همین دلیل، بسیاری از مشتریان قالب بتن با وجود قیمت بالاتر، از تولیدکننده قالب بتن محصولی را می‌خواهند که با ورق سیاه فولاد مبارکه ساخته شده باشد.