رواداری میلگرد چیست؟

زمان مطالعه: 5 دقیقه

بتن و میلگرد هر دو از مصالح حیاتی در ساختمان سازی هستند. بتن ها جز مصالح پر کاربرد ساختمانی هستند که در برابر فشار بسیار مستحکم اند، ولی در برابر کشش مقاومت چندانی ندارند. به همین منظور برای جبران این ضعف، از میلگرد ها طبق رواداری میلگرد استفاده می کنند که باعث افزایش مقاومت کششی و خمشی در بتن ها می شوند؛ همچنین دوام سازه های بتنی را افزایش داده و در کاهش هزینه ساختمان نیز نقش دارند. این موضوع در قیمت میلگرد امروز نیز تاثیرگذار است.

میلگردها به عنوان اسکلت ساختمان عمل کرده و سایر مصالح ساختمانی مانند بتن، فوم و… روی آنها نصب می شوند. میلگردها برای آن که بتوانند نقشی که بر عهده دارند را به درستی ایفا کنند، باید طبق شکل و اندازه در جای درستی از نقشه قرار بگیرند.

قرارگیری میلگرد ها، در سازه های ساختمانی طبق نقشه اجرایی بسیار مهم است. آرماتورها باید به گونه ای قرار بگیرند که از جابه جایی میلگردها، خارج از محدوده رواداری جلوگیری شود و نیروهای وارد شده بر خود را تحمل کنند. در ادامه مقاله درباره نحوه قرارگیری میلگردها و رواداری بیشتر توضیح می دهیم. 

میلگرد گذاری چیست؟

میلگرد گذاری فرآیندی است که در آن آماده ‌سازی، شکل‌ دهی و قرار دادن میلگردهای فولادی در محل تعیین شده در نقشه ‌های سازه‌ ای را مشخص می کند. این مقاطع به عنوان تقویت کننده‌ های بتن، مقاومت سازه را در برابر نیروهای کششی، پیچشی و برشی افزایش می‌ دهند.

در مراحل اولیه ساخت سازه، میلگرد گذاری توسط افراد متخصص انجام می شود. این افراد به روش قرارگیری میلگردها طبق نقشه آشنایی دارند. قرارگیری میلگردها از چند گام تخصصی تشکیل شده است.

 در ابتدا میلگردها را تمیز کرده تا از چسبیدن میلگرد به بتن جلوگیری کنند. سپس آنها را به اندازه مورد نیاز با استفاده از گیوتن و یا قیچی های مخصوص که تنها دو نمونه از ابزار برش هستند قطع می کنیم. بعد از بریدن میلگردها به اندازه مناسب، آن ها را در محل تعیین شده قرار داده، اما گاهی ممکن است آرماتورها را به یکدیگر متصل کنند.

رواداری میلگرد

اهمیت میلگرد گذاری

میلگرد گذاری یکی از مراحل مهم در ساخت سازه‌ های بتنی است. اجرای صحیح این فرآیند نقش مهمی در تامین ایمنی و پایداری سازه دارد. در صورت عدم رعایت اصول میلگرد گذاری، سازه در برابر نیروهای وارده مقاومت کافی نداشته و ممکن است دچار آسیب شود. به همین دلیل میلگرد ها باید طبق نقشه اجرایی در جای درستی قرار بگیرند.

اصول رواداری میلگرد

رواداری در لغت به معنای سازش و مداراست. زمانی که این واژه را به میلگرد نسبت می دهیم، به مفهوم رواداری میلگرد در سازه های بتنی اشاره داریم. رواداری میلگرد به میزان انحراف مجاز، خمیدگی، شیب و یا تغییر مکان میلگرد ها از موقعیت مشخص شده در نقشه‌ های اجرایی گفته می‌ شود.

رواداری میلگرد ها براساس نوع سازه، نوع میلگرد، مشخصات فنی سازه و نوع اتصال میلگرد ها به یکدیگر تعیین می گردد که در آیین ‌نامه‌ مربوط به سازه‌ های بتنی، مانند آیین‌ نامه‌ بتن ایران، تعیین شده و بر اساس استاندارد های بین المللی مانند استاندارد DIN انجام می شوند. در ایران استاندارد ملی ISIRI 3132  رواداری مجاز را مشخص می کند. طبق این استاندارد رواداری به دو نوع هندسی و ابعادی تقسیم می شود.

رواداری ابعادی

(Dimensional tolerance) به معنی مقدار تفاوت مجاز بین اندازه واقعی یک قطعه و اندازه مشخص شده در نقشه ‌ها یا مشخصات فنی است. رواداری ابعادی به عنوان یک معیار کیفیت محسوب می شود، که در تولید قطعات صنعتی و ساختمانی مورد استفاده قرار می‌ گیرد. رواداری ابعادی به قطر، شعاع خمش و طول میلگرد بستگی دارد در ادامه هر کدام را مورد بررسی قرار می دهیم. رواداری ابعادی به دو نوع مثبت و منفی تقسیم می شود.

رواداری ابعادی مثبت

 به اختلاف مجاز بین مقدار واقعی بعد میلگرد و مقدار اسمی آن می گویند که رو به افزایش است. به عنوان مثال، رواداری مثبت قطر میلگردهای ساده با قطر اسمی 12 میلی‌ متر، برابر با 2 میلی ‌متر است. به این معناست که قطر واقعی این میلگردها، می‌تواند تا 14 میلی ‌متر باشد.

رواداری ابعادی منفی

 به معنی اختلاف مجاز در بین مقدار واقعی بعد میلگرد و مقدار اسمی آن است که شیب کاهشی دارد. به عنوان مثال، رواداری منفی قطر میلگرد های ساده با قطر اسمی 12 میلی‌ متر، برابر با 2 میلی‌ متر است. به این معنا که قطر واقعی این میلگردها، نمی‌تواند کمتر از 10 میلی‌ متر باشد.

رواداری قطر میلگرد

 یکی از مهم‌ ترین انواع رواداری ابعادی، رواداری قطر میلگرد است که بر مقاومت آرماتور در برابر تنش‌ های کششی اثر می‌ گذارد. رواداری قطر میلگرد، در استانداردهای بین‌ المللی، با توجه به قطر اسمی میلگرد، تعیین می‌ شود. به عنوان مثال، رواداری قطر میلگردهای ساده با قطر اسمی 12 میلی ‌متر، برابر با 2 میلی‌ متر است. به این معنا که قطر واقعی این میلگردها، باید بین 10 تا 14 میلی ‌متر باشد.

رواداری شعاع خمشی میلگرد

از دیگر ویژگی ‌های مهم میلگرد است که بر عملکرد آن تأثیر می گذارد شعاع خمشی میلگرد، است، که به میزان انحنای میلگرد در هنگام خم شدن اشاره دارد. این رواداری در استانداردهای بین‌ المللی، با توجه به قطر اسمی میلگرد و شعاع خمش اسمی آن، تعیین می‌ شود. به عنوان مثال، رواداری شعاع خمش میلگردهای ساده با قطر اسمی 12 میلی‌ متر و شعاع خمش اسمی 100 میلی‌ متر، برابر با 20  میلی‌ متر است. به این معنا که شعاع خمش واقعی این میلگرد ها، باید بین 80 و 120 میلی ‌متر باشد.

رواداری طول میلگرد

به معنای اختلاف مجاز بین مقدار واقعی طول میلگرد و مقدار اسمی آن است. طول میلگرد، یکی از ویژگی ‌های مهم این مقاطع است، که بر عملکرد میلگرد تأثیر گذاشته و با توجه به طول اسمی آن در استانداردهای بین‌ المللی تعیین می‌ شود. به عنوان مثال، رواداری طول میلگردهای ساده با طول اسمی 12 متر، برابر با 50 میلی‌ متر است. به این معناست که طول واقعی این میلگرد ها، باید بین 11.95 و 12.05 متر باشد.

رواداری ابعادی

رواداری هندسی

به معنی اختلاف مجاز بین شکل واقعی میلگرد و شکل اسمی آن است. شکل میلگرد، بر عملکرد آن موثر خواهد بود. در استانداردهای بین‌ المللی با توجه به نوع میلگرد رواداری هندسی را مشخص می کنند. به عنوان مثال، رواداری هندسی میلگرد های ساده، با توجه به قطر اسمی میلگرد، تعیین می‌ شود، که به سطح مقطع، انحنای میلگرد، سایر ویژگی های هندسی وابسته است. در ادامه به توضیح آن ها می پردازیم.

سطح مقطع انحنای میلگرد، در سایر ویژگی های هندسی در عملکرد سازه تأثیر می‌ گذارد. به عنوان مثال، اگر در هر کدام از موارد ذکر شده مشکلی به وجود آید، مقاومت میلگرد در برابر تنش ‌های کششی، خمش و خوردگی کاهش می‌ یابد.

به عنوان مثال، رواداری هندسی میلگرد های ساده با قطر اسمی 12 میلی‌ متر، برابر با 2 میلی ‌متر است. به این معناست که قطر واقعی این میلگردها، باید بین 10 و 14 میلی‌ متر باشد.

روش های کاهش رواداری هندسی میلگرد

برای کاهش رواداری هندسی میلگرد می‌ توان از تجهیزات مدرن استفاده کرد که چون دقیق تر هستند در کاهش روا داری نقش به سزایی دارند. همچنین کنترل کیفیت دقیق، می‌ تواند به کاهش رواداری هندسی میلگرد کمک کند.

در سازه ‌های بتنی رواداری میلگرد مفهوم مهمی است، که به منظور اطمینان از نحوه صحیح قرارگیری میلگرد ها و عملکرد مناسب سازه تعیین می‌ شود. رعایت رواداری میلگرد در ساخت سازه ‌های بتنی بسیار مهم است که، توسط متخصصان فعال در این حوزه با حساسیت فراوان در طی چند گام صورت می گیرد و در مقاومت و پایداری سازه نقش مهمی دارد.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.