سازه بتنی یا فلزی؟ کدام امن‌ تر و اقتصادی تر است؟

4/5 - (2 امتیاز)
4/5 - (2 امتیاز)

ساخت ساختمان یکی از مهم‌ترین کارها در سطح شهرها است که در دنیا به روش‌های مختلف اجرا می‌شود. در ایران رایج‌ترین سازه‌ها، سازه‌های بتنی و فلزی هستند که هر کدام با نظارت عوامل اجرایی شهرداری اجرا می‌شوند. اما اینکه کدام سازه برای ما بهتر است برای بسیاری از افراد سوال مهمی است. سازه بتنی یا فلزی؟ به نظر شما کدام یک می‌تواند سازه امن‌تر و همچنین اقتصادی‌تری باشد؟ قبل از تصمیم گیری در مورد این سوال‌ها، باید مزایا و معایب هر دو نوع سازه را بسنجید. ما در این مطلب شما را با مزایای هر کدام از این سازه‌ها آشنا می‌کنیم و تصمیم گیری نهایی را به عهده خودتان می‌گذاریم. با ما همراه باشید.

فایل صوتی این مطلب

سازه بتنی یا فلزی؟

سازه بتنی یا فلزی
سازه بتنی یا فلزی

در شهرهای مختلف از انواع سازه‌ها برای ساخت بناهای مختلف استفاده می‌شود. حتما شما نیز بسیاری از پروژه‌های در حال ساخت را دیده‌اید. ممکن است این سوال برای شما نیز پیش آمده است که کدام سازه بهتر است؟ این برتری می‌تواند از جوانب مختلفی مورد بررسی قرار بگیرد و باید عوامل مختلفی را برای مقایسه و انتخاب در نظر گرفت.

ایمنی، هزینه، سرعت انجام پروژه، بازگشت سرمایه و … از جمله عواملی است که می‌توان در مقایسه سازه بتنی و فلزی در نظر گرفت.

سازه بتنی

در ابتدا به طور کلی به معرفی سازه بتنی می‌پردازیم تا با مصالح و نحوه اجرای آن آشنا شوید. در سازه بتنی از مصالحی مانند سیمان، شن، ماسه و میلگرد استفاده می‌شود. در این سازه ابتدا فونداسیون، ستون و تیرهای اصلی به کمک میلگردهای ساده و آجدار بافته می‌شوند و طرح و نما کاملا مشخص می‌شود.

سپس به کمک بتن ریزی، اسکلت ساختمان ایجاد می‌گردد. این سازه‌ها در کشور بسیار رایج شده‌اند و افراد و موسسات زیادی ساختمان‌های خود را به این شیوه می‌سازند.

سازه فلزی

این سازه از سازه‌های قدیمی و پرکاربرد در کشور است. در سازه فلزی از انواع تیرآهن‌ها بهره گرفته می‌شود. تیرآهن‌ ستون‌ها و شاکله ساختمان را تشکیل می‌دهند. برخی از این مقاطع فولادی ابتدا با جوشکاری به هم متصل می‌شوند تا ستون‌های مقاومی را تشکیل دهند، سپس با کمک جرثقیل این مقاطع فولادی با توجه به نقشه‌ای که مهندس ساختمان در نظر گرفته به صورت افقی و عمودی به هم جوش می‌خورند و اسکلت کلی ساختمان به دست می‌آید.

یک سازه فولادی یکپارچگی خود را برای مدت طولانی تری حفظ می‌کند و در صورت لزوم به تعمیر و نگهداری سالانه زیادی نیاز نخواهد داشت. ساختمان‌های فلزی از پیش ساخته، دائماً برای شما کار می‌کنند و اگر تصمیم به فروش آن گرفتید، می‌توانید از این طریق کسب درآمد داشته باشید. علاوه بر این، ساختمان‌های فلزی به گونه‌ای طراحی شده‌اند که در برابر زلزله، طوفان، بارش شدید برف، باد شدید، سیل و دیگر عناصر طبیعی مقاوم هستند.

مقاومت در کدام سازه بیشتر است؟

مقاومت سازه
مقاومت سازه

تمام سازه‌هایی که در کشور در حال ساخت هستند، زیر نظر مهندسان و عوامل اجرایی مربوطه اجرا می‌شوند. اگر سازه‌ای نتواند به عنوان سرپناه مطمئنی برای افراد ساکن باشد، به هیچ عنوان مجوز ساخت داده نمی‌شود. اینکه شما قصد آغاز ساختمان چند طبقه را دارید بسیار مهم است. در همان ابتدا به شما مسیر صحیح ساخت یک سازه توسط مهندسین و ناظرین داده می‌شود.

از نظر مقاومت در برابر زلزله هر دو سازه کارایی بالایی داشته و عملکرد خوبی در سالیان اخیر از خود نشان داده‌اند. سازه‌های فلزی و بتنی از این نظر مورد تایید هستند و البته باید خاطر نشان شد که ساخت پروژه باید دقیقا با استانداردهای گفته شده مطابقت داشته باشد و نباید نظر شخصی را وارد مسئله کنیم.

از جمله حوادث غیرمترقبه دیگری که در بحث سازه اهمیت دارد، آتش سوزی است. در این مورد سازه فلزی به دلیل اینکه فولاد مقاومت پایینی در برابر حرارت دارد، توصیه نمی‌شود. مقاومت سازه بتنی در برابر آتش سوزی به مراتب بسیار بیشتر است و یک مزیت مهم تلقی می‌شود. با اینکه سازه‌های فلزی را با برخی مسائل از این نظر نیز مقاوم می‌کنند، اما به نظر از لحاظ اقتصادی به صرفه نیست.

سرعت اجرا در کدام سازه بیشتر است؟

در بسیاری از مواقع افراد به زمان اجرای سازه حساسیت نشان می‌دهند. شاید این مورد برای شما مهم نباشد، اما در مقایسه این دو سازه از نکات مهم است و می‌توان یکی را بر دیگری برتر دانست. واضح است که سرعت اجرای سازه فلزی بیشتر است و این سازه در مدت زمان کمی آماده می‌شود‌. در اسکلت بتنی طبقات پشت سرهم ساخته می‌شوند و با اتمام طبقه زیرین، عملیات طبقه بعدی شروع می‌شود.

در اسکلت فلزی پس از آماده سازی ستون‌ها چندین طبقه در مدت زمان خیلی کمی ایجاد می‌شود. با توجه به اینکه زمان بهره برداری از ساختمان در سازه فلزی زودتر خواهد بود، می‌تواند در بازگشت سریع سرمایه تاثیر مثبتی داشته باشد. از این نظر سازه فلزی بر سازه بتنی برتری دارد و می‌توان یک مزیت مهم قلمداد کرد.

بررسی هزینه سازه‌های بتنی و فولادی

بدون شک از عوامل بسیار مهم در ساخت ساختمان هزینه نهایی و همچنین هزینه ثابت اولیه است که برای شروع پروژه باید در نظر گرفت. با توجه به این‌که در سازه بتنی طبقات پشت سر هم ساخته می‌شوند، می‌توان ابتدا یکی از طبقات را تکمیل کرد و به این طریق هزینه شروع پروژه بسیار پایین می‌آید. همچنین با این کار فرصت مناسبی برای به آوردن هزینه‌های بعدی مهیا می‌شود.

در سازه فلزی این ممکن فراهم نیست و بهتر است تمام تیرآهن‌های لازم برای ساخت سازه در همان آغاز تهیه شود و پروژه یکجا انجام گیرد. با این حال مشخص است که در مقایسه این دو سازه، سازه فلزی هزینه بیشتری برای شروع می‌طلبد. در این مقیاس سازه بتنی اقتصادی‌تدگر و به صرفه‌تر است. البته تنها این پارامترها برای تصمیم نهایی کافی نیست و باید مسائل دیگری نیز در نظر داشته باشید.

افراد زیادی بر روی وام مسکن حساب ویژه‌ای باز می‌کنند، این افراد می‌توانند از فاصله زمانی ساخت طبقات در سازه بتنی استفاده لازم را ببرند. نقدینگی برای ساخت سازه فلزی لازم و ضروری است، اما در سازه‌های بتنی می‌توان از وام‌ها نیز استفاده کرد و به تدریج طبقات را بالا آورد.

اگر در مورد روند ساختمان سازی و مقدار آهن آلات استفاده شده در ساختمان، اطلاعاتی ندارید می‌توانید مطلب زیر را بخوانید:

«صفر تا صد مراحل ساختمان سازی 1400»

هزینه ساخت اسکلت فلزی

در این مجال می‌خواهیم هزینه تقریبی ساخت سازه فلزی را برای شما محاسبه کنیم و آن را با هزینه ساخت سازه بتنی مقایسه کنیم. مهم‌ترین هزینه، هزینه تیرآهن‌های مصرفی در پروژه است. این هزینه به قیمت روز آهن آلات بستگی دارد و باید این قیمت را از سایت‌های معتبری نظیر اصفهان آهن بگیرید. به ازای هر متر مربع بسته به نقشه و تراکم ساختمان، حدود ۸۵ الی ۱۳۰ کیلوگرم تیرآهن لازم خواهد بود، شما می‌‍توانید این عدد را در متراژ زمین خود ضرب کنید و قیمت نهایی را به دست آورید.

هزینه دیگری که باید در نظر گرفت، دستمزد جوشکاران و افراد حاذق در این امر است که به ازای هر کیلوگرم محاسبه می‌شود. این مبلغ نیز می‌تواند جزء مبالغ چشمگیر در پروژه باشد. هزینه بتن مصرفی در پی و سقف‌ها نیز در ردیف سوم هزینه ساخت اسکلت فلزی جای می‌گیرد.

هزینه ساخت اسکلت بتنی

هزینه ساخت اسکلت بتنی
هزینه ساخت اسکلت بتنی

در برآورد هزینه اجرای اسکلت بتنی، مهم‌ترین عامل میلگرد است. میلگردها در این سازه در هر متر مربع حدود ۴۵ کیلوگرم مصرف می‌شوند و البته این رقم به صورت تقریبی است و می‌تواند بسته به نوع نقشه و نوع ساختمان بیشتر و یا کمتر باشد. قیمت روز میلگرد به همین دلیل از اهمیت زیادی برخوردار است و افراد زیادی در سایت‌های مختلف این قیمت را دنبال می‌کنند.

البته تنوع میلگرد استفاده شده بسیار زیاد است و همه این موارد باید در محاسبه هزینه لحاظ شود. هزینه بتن مصرفی در این سازه به مراتب از سازه فولادی بیشتر خواهد بود. دستمزد ساخت سازه هزینه مهم دیگری است که تمی‌توان از آن چشم پوشی کرد. آرماتوربندی یک حرفه است و حقوق مخصوص به خود را دارد.
با این توضیحات بدون شک شما متوجه شدید که قیمت تمام شده سازه فولادی از سازه بتنی بالاتر خواهد بود. شما می‌توانید برای هر کدام از سازه‌ها به متراژ زمین مورد نظر خود هزینه را برآورد کنید و در نهایت سازه مورد نظر را آغاز نمایید.

مقایسه سازه بتنی و فلزی از نظر پارامترهای مختلف

سازه بتنی و فلزی را از جهت پارامترهای مختلفی می‌توان با هم مقایسه کرد که ما به آن‌ها اشاره خواهیم کرد:

موقعیت جغرافیایی

در شهرهای ساحلی، به دلیل رطوبت بالا، خوردگی فولاد مسئله مهمی است؛ بنابراین بهتر است در این نوع شهرها ساختمان‌ها از نوع بتنی ساخته شوند.

تاثیر اکیپ اجرایی

در بعضی از شهرها، پیمانکاران سازه‌های فلزی بیشتر هستند. از جمله این شهرها می‌توان به شهر مشهد اشاره کرد؛ این در صورتی است که در شهرهایی مانند اصفهان، معمولا پیمانکاران سازه بتنی بیشترند. پس این مسئله می‌تواند یکی از پارامترهای مهم در انتخاب سازه فلزی یا بتنی باشد.

معماری

از نظر معماری چون اسکلت بتنی حجیم تر از اسکلت فولادی است ممکن است این ترس وجود داشته باشد که به معماری ما ضربه زیادی خورده می‌شود. اما اینطور نیست؛ در اسکلت بتنی می‌توانیم دهانه های بلندتری را با هزینه کمتری ایجاد کرده و از تعداد ستون ها کم کنیم.

طول عمر سازه

قیمت نهایی سازه نشانگر برتری سازه نخواهد بود و باید بسیاری از مسائل دیگر را مورد بررسی قرار داد. یکی از مسائلی که باید خاطر نشان شد، طول عمر سازه است. همه می‌دانید که بتن با گذشت زمان دچار فرسایش می‌شود و به اصطلاح می‌توان گفت افت کیفیت دارد. مهندسین برای سازه‌های بتنی عمر مشخصی تعیین می‌کنند و این مسئله می‌تواند ضعف مهمی بر سازه بتنی باشد.

در سازه‌های فلزی این مشکل وجود ندارد و فولاد بدون فرسایش همواره باقی می‌ماند. یکی از مهم‌تربن مزایای اسکلت فلزی همین مسئله است و همین مسئله باعث شده تا همچنان در کشور از این سازه به ندرت استفاده شود.

سهولت در اجرا

به نظر شما کدام سازه آسان‌تر ساخته می‌شود؟ آنچه که مشخص است، برای ساخت هر سازه باید از افراد صاحب تجربه و اهل فن استفاده کرد. حساسیت و مهارت در سازه فلزی بسیار بالا است و نمی‌توان در این فرآیند از هر فردی استفاده کرد. در سازه بتنی عملیات با یک آرامش خاص انجام می‌شود و از افراد مبتدی نیز می‌توان استفاده کرد. سهولت ساخت سازه بتنی کاملا واضح است و حتما شما در سطح شهر بارها و بارها این عملیات را از نزدیک دیده‌اید.

مقاومت در برابر حوادث مختلف و آتش سوزی

قطعا همه ما می‌دانیم که بتن در برابر آتش سوزی مقاومت بیشتری به نسبت فولاد دارد. بنابراین سازه‌های بتنی مقاومت بالاتری در برابر آتش سوزی و حوادث مختلف دارند.

زمان اجرا

سازه های فلزی، در زمان کمتری ساخته می‌شوند. در صورت ساخت اسکلت فلزی در کارخانه مدت زمان اجرا به صورت بیشتری نیز کاهش می‌یابد. اما در اسکلت بتنی، به دلیل رعایت زمان گیرش اولیه بتن، به مدت زمان بیشتری نیاز است تا سازه کامل شود. سرعت بالا در اجرای سازه فلزی باعث کاهش هزینه‌ها و همچنین  زمان بهره برداری پروژه می‌شود. به طور کلی می‌توان گفت:

  • اسکلت فلزی حدود 70 درصد گران‌تر از اسکلت بتنی است.
  • اجرای اسکلت بتن به تعداد سقف، محل ، دسترسی و … بستگی دارد و ممکن است نسبت به این موارد متغیر باشد.
  • مدت زمان عملیات اجرایی اسکلت بتن به نسبت اسکلت فلزی، چیزی حدود 3 برابر است.
  • قیمت مصالح به کاررفته در اسکلت فلزی و بتنی با توجه به شرایط اقتصادی کشور ثابت نیست و هرساله دچار تغییراتی می‌شود.

مقایسه کلی سازه بتنی و فلزی

 سازه فلزی

 سازه بتی
سازه های فولادی در معرض زنگ زدگی هستند؛ بنابراین دوام کمتری دارند.دوام بتن زیاد است و مقاطع به کار رفته در سازه بتنی مقاومت بالایی دارند.دوام
سازه های فولادی دارای شکل پذیری هستند؛ بنابراین مقاومت بالایی در برابر باد و زلزله دارند.سازه‌های بتنی معمولا شکننده هستند. این نوع سازه ها مقاومت کمتری در برابر زلزله و باد دارند.مقاومت بالا
سازه های فولادی دارای قابلیت حمل بار قابل ملاحظه ای هستند.سازه‌های بتنی دارای ظرفیت بار کمی هستند.ظرفیت بار
فولاد به طور کلی 60 درصد وزن کمتری نسبت به بتن دارد.سازه های با بتن مقدار زیادی مواد اولیه مصرف می‌کنند. بنابراین وزن خود سازه های بتنی زیاد است.مقدار مواد اولیه
سازه های فلزی نیاز به فونداسیون سنگین ندارند.سازه بتنی مسلح دارای وزن مرده بسیار زیادی است که از این رو نیاز به پایه قوی برای حمایت از آن دارد.محاسبه وزن مرده ساختمان
عناصر سازه ای فولادی در مقایسه با سازه های بتنی از مقاومت کششی بالایی برخوردارند.مقاومت کششی در سازه بتنی، در مقایسه با عناصر سازه ای فولادی کمتر استمقاومت کششی
ساخت سازه‌های فولادی به نیروی کمتری نیاز دارد. اکثر قطعات در کارگاه ساخته شده و در محل مونتاژ می شوند.

 

الزامات کار ساخت سازه های بتنی مسلح پرهزینه است.برآورد هزینه
سازه های فلزی با سرعت بالا ساخته می شوند.سرعت ساخت و ساز سازه های بتنی نیاز به زمان برای بتن ریزی، پخت و غیره دارند که فرآیندی کند است. 

سرعت ساخت و ساز

ساخت سازه فولادی سخت است.ساخت و ساز ساختمان بتی، ساده است. 

از نظر سادگی و سخت بودن

مقاومت آن‌ها در برابر آتش سوزی، کمتر سازه فولادی کمتر است.مقاومت در برابر آتش مقاومت سازه بتنی در برابر آتش زیاد است. 

مقاومت در برابر آتش سوزی

سازه های فلزی را می توان به راحتی تعمیر کرد و بنابراین هزینه نگهداری آن‌ها کمتر است.هزینه تعمیر و نگهداری نگهداری سازه بتنی سخت و زمان بر است.

هزینه تعمیر و نگهداری

 

جمع بندی

در ایران بسیاری از سازه‌ها به روش بتنی و فلزی ساخته می‌شوند و هر کدام ویژگی‌های منحصر به فردی دارند. در بررسی سازه بتنی و فلزی، وجود مزایا و معایب نسبی این دو سازه نسبت به یکدیگر کاملا مشخص است. سرعت اجرا، هزینه ساخت و طول عمر در سازه فلزی بیشتر است و در عوض مقاومت در برابر آتش سوزی، هزینه کم، سرعت کم و فرصت برای فراهم کردن هزینه از مزایای سازه بتنی محسوب می‌شود. به طور کلی شما می‌توانید از هر کدام از سازه‌ها استفاده کنید. عوامل دیگری مانند شرایط جغرافیایی، عرف محیط، آب و هوای منطقه و تعداد طبقات ساختمان را در اتخاذ تصمیم خود در نظر داشته باشید تا سازه محکم و مقاوم بسازید.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

1 نظر
  1. […] سازه بتنی یا فلزی؟ کدام امن‌ تر و اقتصادی تر است؟ […]